Krakowskie tradycje intelektualne

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Home Nowości Zapraszamy na konferencję "Temat polemiki: Polska"

Zapraszamy na konferencję "Temat polemiki: Polska"

Odwoływaniu się w toczonej dziś debacie publicznej do wielu sporów z minionych stuleci polskiej historii jako punktów odniesienia dla współczesnych konfliktów i dylematów, nie towarzyszy na ogół pogłębiona wiedza na temat owych przywoływanych wydarzeń i zjawisk. Zarazem to szukanie analogii historycznych wskazuje na rosnące zapotrzebowanie na zakorzenienie obecnych polskich sporów intelektualnych i politycznych w rodzimej tradycji. Wychodząc mu naprzeciw a zarazem pragnąc, aby dokonywało się z większą dbałością o znajomość rzeczywistego przebiegu i znaczenia sporów z przeszłości służących jako odniesienie dla bieżących dyskusji, a także ze świadomością istnieniach innych, równie znaczących, a zapomnianych bądź lekceważonych, Ośrodek Myśli Politycznej przygotował projekt badawczo-edukacyjno-wydawniczy „Polskie batalie o Polskę. Najważniejsze spory ideowo-polityczne w polskiej historii”.

W jego ramach 26 października odbędzie się w Krakowie konferencja Temat polemiki: Polska. Wystąpią na niej z referatami i głosami w dyskusji m.in. dr Marek A. Cichocki, dr Dariusz Gawin, prof. Tomasz Gąsowski, red. Roman Graczyk, prof. Rafał Habielski, prof. Krzysztof Kawalec, prof. Marek Kornat, dr Piotr Koryś, dr Michał Łuczewski, dr Rafał Matyja, dr Dorota Pietrzyk-Reeves, prof. Bogdan Szlachta, Monika Wasilewska, prof. Andrzej Waśko. W swych wystąpieniach rozważą oni m.in. zagadnienia:

  1. Kształtowanie się polskiej polityczności w dobie rządów Piastów i pierwszych Jagiellonów

a)     filozofia polityczna Wincentego Kadłubka i spory wokół niej

b)     uniwersalizm i partykularyzm polskiej myśli przełomu XIV/XV wieku (Stanisław ze Skarbimierza i Paweł Włodkowic)

II. Spory wokół propozycji reform politycznych w I RP oraz praktycznych prób ich przeforsowania bądź powstrzymania:

a) wystąpienia wybitnych myślicieli (Frycz-Modrzewski, Orzechowski, Skarga itp.) podnoszących potrzebę naprawy państwa w dobie jego potęgi i ich ówczesna recepcja

b) bunty magnaterii i szlachty wobec władzy królewskiej (np. Rokosz Zebrzydowskiego, Rokosz Lubomirskiego) – ich tło polityczne i intelektualne uzasadnienia

c) konflikty między obozem reform i obrońcami status quo w dobie upadku Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVIII wieku (w tym publicystyczne spory w czasie Sejmu Wielkiego)

III. Główne dyskusje ideowo-polityczne okresu zaborów:

a)                 dyskusja o przyczynach upadku I RP jako źródło uzasadniania taktyki politycznej proponowanej i stosowanej przez jej uczestników w ich relacjach z zaborcami

b)                 spór o religijne, polityczne i kulturowe znaczenie polskiego mesjanizmu

c)                 dyskusja o roli emigracji i środowisk spiskowych doby powstania listopadowego, a także z czasów rabacji galicyjskiej i Wiosny Ludów, dotycząca źródeł i granic legitymizacji przywództwa narodowego w realiach braku własnego państwa

d)                spór białych i czerwonych przed, w trakcie i po powstaniu styczniowym, jako egzemplifikacja toczącej się w drugiej połowie XIX wieku dyskusji o pożądanej taktyce politycznej dla Polaków i drogach ku wzmocnieniu podstaw bytu narodowego i obudowaniu niepodległej Polski (w tym jej znaczenie w wykształcaniu się głównych obozów polityczno-ideowych w ostatnich dekadach zaborów)

IV. Najważniejsze spory polityczno-ideowe II RP:

a)     spory o mit założycielski i legitymizację przywództwa narodowego w II RP (zwłaszcza dyskusje narodowych demokratów z Piłsudczykami; znaczenie tradycji legionowej w narracji tych drugich; kontrowersje wokół przewrotu majowego i późniejszych rządów sanacji)

b)     debata intelektualna i polityczna na temat ustroju II RP jako najważniejszy polski spór konstytucyjny (argumenty przeciwników i zwolenników konstytucji marcowej, konstytucji kwietniowej i innych proponowanych wówczas rozwiązań ustrojowych)

c)      spory wokół pożądanego modelu polityki państwa wobec mniejszości narodowych

d)     spory o pożądany model gospodarczy kraju i sposób jego modernizacji (np. zakres interwencjonizmu państwowego, problem niezależności gospodarczej)

e)     spory o wybór strategii działania II RP w rywalizacji na arenie międzynarodowej, zwłaszcza w obliczu zagrożenia ze strony Rosji i Niemiec

V. Spory polityczne z czasów komunistycznego zniewolenia:

a)     spór o zasadność powstania warszawskiego jako zwieńczenie polskiej dyskusji o realizmie i idealizmie politycznym, patriotyzmie, a także odpowiedzialności przywódców politycznych za podejmowane przez nich decyzje decydujące o losach kierowanych przez nich wspólnot politycznych

b)     toczące się w PRL spory w łonie opozycji wobec władzy komunistycznej, związane zarówno z kontrowersjami wynikającymi z różnych koncepcji taktyki działania, jak i różnicami spowodowanymi kierowaniem się przez poszczególne środowiska opozycyjne odmiennymi zasadami ideowymi (politycznymi, kulturowymi, religijnymi), ze szczególnym naciskiem na dyskusje toczące się w latach 70-tych i 80-tych

c)      prowadzone na emigracji dyskusje o granicach akceptacji porządków komunistycznych w kraju i pożądanej taktyce postępowania środowisk pozostających na uchodźstwie (np. polemiki londyńskich „Wiadomości” z paryską „Kulturą”, studia ‘personalnych’ przypadków – np. stosunek do PRL Józefa Mackiewicza i Stanisława Cata-Mackiewicza)

Zgłoszenia udziału są przyjmowane do 20 października (e-mail:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. , z tytułem listu: Temat polemiki / lub na Facebooku: http://www.facebook.com/events/265313030238575/). Wraz z potwierdzeniem przyjęcia zgłoszenia przesłane zostaną informacje logistyczne o miejscu obrad.

Konferencja zorganizowana w ramach projektu dofinansowanego przez Muzeum Historii Polski w Warszawie.

 


Projekt zrealizowany przy udziale finansowym Miasta Krakowa


OMP poleca